Dołącz do czytelników
Brak wyników

SCHEMATY LECZENIA , Otwarty dostęp

26 sierpnia 2019

NR 4 (Sierpień 2019)

Grzybica stóp

236

Grzybica stóp to częste schorzenie wywołane przez dermatofity. Potwierdzenie rozpoznania wymaga wykonania badania mikologicznego – bezpośredniego oraz hodowli. Pozwala to na włączenie odpowiedniego leczenia. W większości przypadków wystarczające jest leczenie miejscowe.

Terminem „grzybica stóp” określa się zakażenie skóry wywołane przez grzyby, dotyczące podeszwowej powierzchni stóp, palców i przestrzeni międzypalcowych. 
Częstość występowania schorzenia waha się w granicach 15–30% populacji ogólnej. Do czynników predysponujących zalicza się: nadmierną potliwość, nieprzestrzeganie higieny, podeszły wiek, noszenie obuwia ze sztucznego tworzywa czy choroby ogólnoustrojowe, np. cukrzycę. 
Grzybica stóp jest w większości przypadków wywoływana przez dermatofity, z których najczęstszym patogenem są Trichophyton rubrum i Trichophyton mentagrophytes. Znacznie rzadziej grzybicę stóp wywołują Epidermophyton floccosum czy Trichophyton tonsurans. 
Wyróżnia się trzy główne odmiany grzybicy stóp: międzypalcową, potnicową oraz złuszczającą. Niektórzy autorzy wyodrębniają również postać zwaną wrzodziejącą.

Grzybica stóp międzypalcowa (tinea pedum interdigitale)
Jest najczęstszą postacią grzybicy stóp. Zmiany lokalizują się w przestrzeniach międzypalcowych stóp (najczęściej III i IV przestrzeń). Klinicznie występuje złuszczanie, maceracja naskórka i pęknięcia. Powierzchnia zmian jest często wilgotna, o kolorze biało-szarawym. Często grzybica stóp międzypalcowa jest źródłem zakażenia płytek paznokciowych stóp. Zmianom skórnym często towarzyszy świąd. 

Grzybica stóp potnicowa (tinea pedum dyshidrotica)
Postać ta zwana jest również odmianą dyshydrotyczną. W obrazie klinicznym dominują ogniska zgrupowanych pęcherzyków z treścią surowiczą, na podłożu rumieniowym, umiejscowione najczęściej na podeszwach stóp. Ewolucja zmian polega na zlewaniu się pęcherzyków i ich pękaniu, z następowym pojawieniem się złuszczania. 

Grzybica stóp złuszczająca (tinea pedum desquamativa)
Jest to odmiana o przewlekłym przebiegu. Charakteryzuje się rumieniowymi zmianami z nadmiernym rogowaceniem, o suchej powierzchni. Zmiany te obejmują często całe podeszwy. 

Grzybica stóp wrzodziejąca (tinea pedum ulcerosa)
Odmiana ta charakteryzuje się występowaniem drobnych zmian nadżerkowo-wrzodziejących, które powstają w wyniku ewolucji pierwotnych wykwitów pęcherzykowych. Często dochodzi do wtórnego nadkażenia bakteryjnego.

Diagnostyka

W celu potwierdzenia rozpoznania grzybicy pobiera się zeskrobiny ze zmienionego chorobowo miejsca, z których sporządza się preparat mikroskopowy. Zeskrobiny umieszcza się na szkiełku podstawowym i na ok. 1/2 godziny do godziny poddaje się działaniu 10–20-procentowego roztworu wodorotlenku potasu (KOH) z dodatkiem dimetylosulfotlenku (DMSO). Następnie tak przygotowany preparat ogląda się pod mikroskopem, poszukując nici lub zarodników grzyba. Jest to tzw. bezpośrednie badanie mikologiczne. Jednakże dla dokładnego zidentyfikowania patogennego grzyba należy p...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika "Opieka Farmaceutyczna"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy