Dołącz do czytelników
Brak wyników

CIĄŻA I DZIECKO , Otwarty dostęp

27 czerwca 2019

NR 3 (Czerwiec 2019)

Jak dobrać właściwy test ciążowy

0 93

Testy ciążowe oparte są na wykrywaniu obecności specyficznego hormonu ciążowego, tj. gonadotropiny kosmówkowej (human chorionic gonadotropin – hCG). Jest to hormon glikoproteinowy, wytwarzany na bardzo wczesnym etapie rozwoju ciąży przez komórki trofoblastu już w 8 dni po zapłodnieniu. Stosowane obecnie testy ciążowe mają taką samą zasadę wykrywania hCG w moczu. Jest to reakcja barwna chromogenu zawartego w pasku testowym pod wpływem reakcji immunologicznej antygenu hCG z moczu i przeciwciała monoklonalnego anty-hCG w teście. Różny jest za to sposób ich użycia. Dostępne są testy: płytkowe, strumieniowe, paskowe, a także cyfrowe, gdzie odczyt następuje z wyświetlacza cyfrowego.

Testy ciążowe oparte są na wykrywaniu obecności specyficznego hormonu ciążowego, 
tj. gonadotropiny kosmówkowej (human chorionic gonadotropin – hCG). Jest to hormon glikoproteinowy, wytwarzany na bardzo wczesnym etapie rozwoju ciąży przez komórki trofoblastu już w 8 dni po zapłodnieniu. Jako hormon luteotropowy podtrzymuje funkcję ciałka żółtego do produkcji progesteronu, który z kolei jest niezbędny do przekształcania doczesnowego błony śluzowej macicy (decidualizacji endometrium), by umożliwić prawidłową implantację zarodka. Gonadotropina kosmówkowa, podobnie jak hormony tropowe przysadki mózgowej, tj. gonadotropiny FSH 
(folikulinostymulina) i LH (hormon luteinizujący) oraz tyreotropina (TSH), składa się z dwóch podjednostek – alfa i beta. Podjednostka alfa w tych czterech hormonach jest analogiczna, natomiast beta jest różna i specyficzna dla każdego hormonu. Od sekwencji aminokwasowej i ciężaru cząsteczkowego podjednostki beta zależy aktywność biologiczna i swoistość w badaniach immunologicznych stosowanych do jej wykrywania w ustroju ludzkim.

Najwcześniej, bo już w 8 dni po zapłodnieniu, tzn. jeszcze przed datą spodziewanej miesiączki, można wykonać pewną i swoistą próbę ciążową polegającą na oznaczeniu podjednostki beta-hCG w surowicy krwi. Oznaczenie poziomu beta-hCG jest stosowane również w celu monitorowania rozwoju ciąży wczesnej, diagnostyki ciąży pozamacicznej (ektopowej) i nieinwazyjnych badań prenatalnych. Dla prawidłowo rozwijającej się ciąży wewnątrzmacicznej charakterystyczne jest podwajanie się stężenia tego hormonu co 36–48 godzin. Należy podkreślić, że poza ciążą istnieją również stany chorobowe, które wywołują fałszywie dodatnie wyniki testów na obecność hCG. Przyczyną tych zakłóceń są m.in. nowotwory niewywodzące się z trofoblastu, tzw. zespoły paraneoplastyczne (nowotwory hormonoczynne), np. rak owsianokomórkowy płuc, guzy przysadki mózgowej, nowotwory zarodkowe jajnika. Jednakże stężenia te są względnie małe i rzadko przekraczają wartość 150 IU/l. 

Specyficzny hormon ciążowy hCG jest wydalany przez nerki, dlatego jest wykrywany w moczu za pomocą prostych, popularnych testów ciążowych. Producenci niektórych testów podają w charakterystyce swoich produktów, że po 10 dniach od zapłodnienia wynik testu powinien być wiarygodny. Jest to możliwe jedynie w testach o bardzo wysokiej czułości wykrywających hCG w zakresie stężeń 5–20 IU/l. Z uwagi na różną długość cyklu miesięcznego u kobiet optymalnie jest jednak wykonać ten test dopiero w terminie spodziewanej miesiączki lub 15 dni od daty współżycia, ponieważ wiarygodny wynik testu zależy nie tylko od czułości i swoistości testu, ale przede wszystkim czasokresu trwania ciąży. Na wynik testu pośrednio ma również wpływ gęstość, tj. ciężar właściwy, moczu. Przy małej gęstości, gdy przed wykonaniem testu spożywano dużo płynów, stężenie hCG może być mniejsze niż w przypadku moczu o dużej gęstości, dlatego zaleca się wykonywanie próby ciążowej z pierwszej porannej porcji moczu po spoczynku nocnym. 

Stosowane obecnie testy ciążowe mają taką samą zasadę wykrywania hCG w moczu. Jest to reakcja barwna chromogenu zawartego w pasku testowym pod wpływem reakcji immunologicznej antygenu hCG z moczu i przeciwciała monoklonalnego anty-hCG w teście. Różny jest za to sposób ich użycia. Dostępne są testy: płytkowe, strumieniowe, paskowe, a także cyfrowe, gdzie odczyt następuje z wyświetlacza cyfrowego.
Warto podkreślić, że badanie powinno być wykonane niezależnie od rodzaju testu ciążowego do 15 minut po oddaniu moczu. Dlatego najwygodniejsze są do stosowania tzw. testy strumieniowe, które wykonuje się w trakcie mikcji. 

Wiarygodność testu ciążowego zależy przede wszystkim od jego specyficzności i czułości, dlatego należy wybierać testy o najwyższej deklarowanej czułości, wygodne w użyciu i produkowane przez renomowanych producentów. 
 

Przypisy